Mechelse miljoeneninvesteringen op de helling door “liberale” eigengereidheid?

«Het is in het belang van de Mechelaar dat de inwinning van juridisch deugdelijke informatie op een professionelere manier gebeurt. Een burgemeesterswissel kan daartoe bijdragen.»
- Standpunt VolksLiga 22-12-2016 


Een pleidooi voor:

- Betere juridische adviesinwinning rond investeringen met impact op privacy.
- Een andere Mechelse burgemeester?
- De vervanging van de huidige Mechelse autoluwe zone door een breder gedragen systeem.

MECHELEN - Vorige week maakten de media bekend dat het Hof van Cassatie 4 arresten had uitvaardigd die flitsboetes onwettig maken ter bescherming van de privetie van de bestuurder. De vaststeller maakt namelijk gebruik van de Kruispuntbank Verkeer om op basis van uw nummerplaat uw gegevens op te zoeken, wanneer u een inbreuk begaat. De arresten in kwestie stellen dat dit niet mag en dat de bestuurder persoonlijk dient te worden geïdentificeerd alvorens de penale maatregel kan worden uitgeschreven.

Nota achteraf:


Voor de kerstperiode vaardigde de Privacycommissie in allerijl een uitzonderingsmaatregel uit waarbij de politie deze opzoeking wel mag. Er is echter niets gezegd over lokale overheden, laat staan private bedrijven.




Somers met een eigen idee over de juridische macht

In Mechelen kennen we camera’s als geen ander. We kennen eigenlijk drie systemen: de reguliere flitspalen langs gewestwegen die boetes innen voor de federale kas, de mobiele flitssessies die door de lokale politiezone worden georganiseerd - waarbij het parket de overtredingen behandelt - en de ANPR-camera’s die bijvoorbeeld uw wagen fotograferen bij het negeren van de autoluwe zone. Het laatste systeem kent sinds de zomer van 2014 een administratieve afhandeling, waardoor het parket minder wordt belast en waardoor u eigenlijk gewoon een GAS-boete in de bus krijgt. Alle drie systemen maken echter gebruik van de Kruispuntbank en vergaren op dezelfde onwettige wijze uw gegevens.

De nationale media belichtten in hun betreffende artikels dat de arresten ook betrekking hebben tot “parkeerboetes”, dewelke meestal een administratieve afhandeling kennen. Er zouden dus uitgerekend bij het Mechelse stadsbestuur een aantal belletjes mogen rinkelen bij drie fundamentele zaken:

- Het paradepaardje van Bart Somers (Open VLD): de grootschalige investering in ANPR-camera’s en de mogelijkheid ervan tot het registreren van snelheidsduivels vanaf 2017.
- De recent besliste trajectcontroles op het grondgebied van Mechelen.
- Het paradepaardje van Marina De Bie (Groen): De autoluwe zone.

Ik neem aan dat bij geen enkel van de drie investeringen ook effectief politionele manschappen werden begroot om aan iedere ANPR-camera vaststellingen en identificaties te verzorgen. In totaal werd bij het vorige ANPR-project begin dit decennium 1 miljoen euro besteed; in dat van 2017 1,4 miljoen euro. Ergo: 2,4 miljoen euro belastinggeld de vuilbak in. Of net niet?

“Bij elk van die projecten werd er vooraf intensief overlegd met het parket van de procureur des Konings. Dat is zo voor het ANPR-project, voor het Joeri-project. Dat was zo voor de jeugdinstelling, ons Nero-project of Grote Broer-project.” - Bart Somers (DS, 9 september 2011)

In De Standaard online-editie van 7 september 2011 lezen we dat extreemlinks advocaat Raf Jespers sterke bedenkingen heeft bij de ANPR-camera’s, drie jaar voordat het Federaal Parlement de privacywetgeving op advies van de Privacycommissie aanpaste. De discussie in deze niet ging over het opzoeken van adresgegevens in de Kruispuntbank Voertuigen maar mij viel in de eerder giftige repliek van Bart Somers in dezelfde krant enkele dagen nadien iets anders op. De doelstelling van zijn repliek kwam erop neer dat de advocaat onbekwaam en niet-moreel was, omdat de laatste een negatief waardeoordeel had ten overstaan het ANPR-project. Hoewel Jespers in zijn betoog - naast terecht wijzen op het toenmalig gebrek aan een wettelijk kader - meer aan politiek deed eerder dan het cameraproject juridisch te benaderen, werd hij onfair afgemaakt, want Somers’ argumenten bleven enigszins uit. De motivering van de vermeende ondeskundigheid staafde de Open Vld’er met een weinig tot de verbeelding sprekende “tot daar aan toe”. Verder een warrige opeenstapeling van politieke sentimenten waarom iedereen die tegen het ANPR-project is, moreel niet spoort. Plus een naar mijns inziens weinig relevante verwijzing naar de autoriteiten met wie hij overleg pleegde in kader van het imminente debat rond privacy, wat ik voor een burgemeester van een centrumstad erg bezwarend vind. Voor het comfort lijst ik even de autoriteiten op waarmee de burgemeester schermde:

- de coördinator integrale veiligheid;
- de lokale overheid; de politie;
- de 82.000 Mechelaars;
- het parket van de procureur des Konings;
- de andere steden en gemeenten; Nederland (!);

Iemand die een beetje kaas gegeten heeft van staatsrecht merkt op dat bovenstaande autoriteiten geenszins deel uitmaken van een Belgische juridische macht en dus nog niet eens de geringste bevoegdheid hebben, hoe bekwaam men in voornoemde geledingen ook mag wezen, om rechtsgeldigheid te prediken over initiatieven van de uitvoerende macht, waartoe Bart Somers in Mechelse context behoort. In feite fietst de burgemeester in zijn repliek-opiniestuk in een grote boog rond de privacyvraag heen en moeten we vijf jaar wachten totdat uiteindelijk de 4 arresten van het Hof van Cassatie aan de grote klok worden gehangen. Weinige dagen na het te grabbel gooien van de arresten in het grote publiek, zal hopelijk een snugger gemeenteraadslid van de Dijlestad op het idee gekomen om zijn college van burgemeester en schepenen te confronteren met de privacyvraag rond de talrijke camera’s op het Mechelse grondgebied. Want indien Nederland vooralsnog een kardinaal argument blijft om ons te doen geloven dat het camerasysteem de privacy niet schendt, denk ik dat het in het belang van de Mechelaar is dat de inwinning van juridisch deugdelijke informatie op een iets professionelere manier gebeurt. Als een burgemeesterswissel daartoe kan bijdragen, vindt men in mij alvast een partner.

Het is in het belang van de Mechelaar dat de inwinning van juridisch deugdelijke informatie op een professionelere manier gebeurt. Een burgemeesterswissel kan daartoe bijdragen.

Autoluwe zone: niet wachten op een mirakel

Wil ik nu dat inbreuken op snelheid, C3-borden en parkeren onbestraft blijven? Ik heb eerlijkheidshalve van alle soorten ooit al een boete gehad en er kan zeker een hoop regelgeving worden versoepeld, maar ik neem nooit een laissez-fairehouding aan ten overstaan van hardleerse wegpiraten en criminelen die denken met andermans eigendom zomaar aan de haal te willen gaan. Het is in dat criminaliteitskader waarvoor de ANPR-camera’s oorspronkelijk ook dienden. Het is dus op basis van de huidige arresten dat ik mag beweren dat bijvoorbeeld een inbreuk op de autoluwe zone, volgens het huidige juridische kader, door een ambtenaar moet worden vastgesteld en de betrokken bestuurder geïdentificeerd dient te worden, alvorens de sanctie rechtsgeldig toekomt. En dat de geautomatiseerde opzoeking in de Kruispuntbank een aanslag is op de privacy van de betrokken bestuurder. Het is dan ook enkel maar logisch dat de federale kabinetten de koppen bijeen steken om ontwerp-wetgeving voor te leggen aan de bevoegde assemblees zodat er schot in de zaak komt en dat alle lokale ANPR-investeringen niet voor niets zijn geweest.

Maar waarom veranderen we nu al niets? Dit debat zou een incentive moeten zijn om de zin en de onzin van de autoluwe zone nog eens onder de loep te nemen en over alle ideologische grenzen heen een open en constructieve discussie te voeren hoe we een binnenstad met minder gemotoriseerd verkeer anders kunnen inrichten. Zonder stops, zonder verbodsborden die je al dan niet kan negeren en waarbij het autoluw verhaal een voor de eerste maal een positief gegeven wordt, eventueel bottom-up vormgegeven door een volksraadpleging of meerdere brainstormsessies met bewoners. Hierbij een lijst met enkele alternatieven die gebaseerd zijn op bestaande systemen:

- We heffen tussen 9u00 en 19u00 tol op de gehele binnenstad zoals enkele eeuwen geleden en zetten slagbomen. De slagbomen gaan open na het inlezen van een bankkaart. Iedereen die buiten de binnenstad woont krijgt per maand 4 (niet-spaarbare) dagen gratis passage door de binnenstad. Daarna betaalt men een retributie van 25 euro per overschreden dag, ter plaatse te betalen per bankkaart. Een bewoner intra muros betaalt een jaarlijkse retributie van 25 euro per voertuig om onbeperkt het centrum in en uit te rijden. Hetzelfde kan worden aangevraagd door personen met een gehandicaptenkaart. Alle paaltjes, stops en hindernissen worden ter compensatie weggehaald, maar er komt dan wel een duidelijk circulatieplan. Straatparkeren in de winkelstraten wordt voor gehandicapten ingericht.

Het voordeel van dit plan is dat het commercieel aantrekkelijk is, maar tegelijk ook zeer drempelverhogend voor de automobilist. Men krijgt de autonomie om de 4 gratis dagen per maand strategisch in te plannen. Voor een niet zo grote bijdrage kunnen gehandicapten onbeperkt de binnenstad bereiken. Bovendien kan niemand meer een onverwachte boete krijgen. Het negatieve aan dit plan is dat dit betrekking heeft op heel het centrum en dat Indigo, de beheerder van de commerciële parkings, zal morren. Het systeem met slagbomen geeft een gesloten karakter aan de binnenstad. Ook katapulteren we onszelf wel terug naar de tijd waar aan de stadspoorten effectief tol werd gevraagd…

- Variant op vorig voorstel, maar dan in plaats van vier gratis dagen een vlak tarief van 2,50 euro per inrit. Positief aan dit voorstel is dat de drempel meteen zeer hoog ligt, zodat veel auto’s wegblijven. Negatief aan dit idee is dat het commercieel niet aantrekkelijk is.

- We plaatsen slagbomen of beweegbare paaltjes aan de huidige verbodsborden van de autoluwe zone die op afstand bedienbaar zijn, zodat bewoners en handelaars hun bestemming kunnen blijven bereiken.

Hierdoor kan niemand meer een boete krijgen, wat een eerlijker systeem is. Het negatieve aspect is dat beweegbare paaltjes en slagbomen onderhevig zijn aan defecten, vandalisme en duur technisch onderhoud. Ook geeft het gebied hierdoor een gesloten indruk.

- De autoluwe gebieden worden autovrije gebieden. Hoewel dit de goedkoopste, duidelijkste en milieuvriendelijkste oplossing is, is dit commercieel en praktisch de minst gunstige oplossing. Het draagt mijn voorkeur alleszins niet weg.

- We schaffen de autoluwe gebieden af, maar laten een verkeerslicht het verkeer in kleine proporties het centrum inrijden. Dit is een relatief goedkope en redelijke oplossing, hoewel verkeerstechnisch bekeken zal moeten worden of dit geen aanzuigeffect creëert.

Plus est en nous

Er zal ongetwijfeld een oplossing te vinden zijn waarbij een herziene autoluwe zone terug een positief verhaal wordt, zonder DDR-toestanden te creëren en zonder tegelijk de binnenstad te laten verstikken in oververzadigd gemotoriseerd verkeer. Maar hoe het nu is, houdt het geen steek. Onwetende mensen komen er bedrogen uit en de nood aan bereikbaarheid is torenhoog. Laat ons de arresten dan ook aangrijpen om het debat opnieuw te voeren, ditmaal zonder de moegehoorde betweterigheid en pseudowetenschap van Groen die een autoluw Mechelen tot een kwestie van leven of dood heeft gebombardeerd. En liefst zonder de nietsdoenerij van CD&V, N-VA en Vlaams Belang, die voor de verkiezingen in 2012 het hardst riepen.

Anders fnuiken we het debat en wachten we totdat de kabinetten Jambon, Geens en Weyts een oplossing uit de hoed toveren. Of Van Overtveldt die als een deus ex machina de Mechelaars zal zeggen hoe de vork nu eens in de steel moet. Kracht van verandering of niet, er zal veel water door de Afleidingsdijle moeten stromen en er zullen nog tal van lofzangen namens vermaard journalist Van Haezendonck moeten worden gepend, eer de Mechelaar terug positief wordt over het mobiliteitsbeleid in haar stad. Ook al is Mechelen onder de liberale bestuursperiodes erop vooruitgegaan; plus est en nous. We mogen het Chicago-verleden niet meer aangrijpen als excuus om nu te verstarren of te slabakken. De stad verdient een continue dynamiek. Eentje die het liefst van een (jong en) interregionaal publiek moet tegemoetkomen en belichamen. Die mensen komen nu eenmaal niet te voet.


Meer lezen


(foto: Bing Maps)

Jespers, R. (2011). De Standaard: Big Brother in Mechelen. Bron url: http://www.standaard.be/cnt/6i3eued7

Somers, B. (2011). Website Bart Somers: Camera’s schenden privacy niet. Bron url: http://www.bartsomers.be/cameras-schenden-privacy-niet/

Smets, K. (2016). Ophef over de cassatierechtspraak mbt machtiging van de politie over de kentekenplaat! Bron url: http://www.advocatenbureau-gevaco.be/nieuws/ophef-over-de-cassatierechtspraak-mbt-machtiging-van-de-politie-over-de-kentekenplaat/164/